Hoe ga je om met goedbedoelde opmerkingen na zwangerschapsverlies?

Zwangerschapsverlies is ingrijpend. Of het nu gaat om een vroeg verlies, een stilgeboorte of een andere vorm van verlies, het verdriet is intens en persoonlijk. Naast dit verdriet kunnen goedbedoelde opmerkingen van familie, vrienden of collega’s soms extra pijn doen. Hoewel de ander het vaak goed bedoelt, voelen woorden zoals “Je kunt altijd opnieuw proberen” of “Alles gebeurt met een reden” vaak niet troostend.

In deze post bespreek ik waarom zulke opmerkingen pijn doen, geef ik voorbeelden van veelvoorkomende reacties en praktische handvatten om ermee om te gaan.

Waarom doen goedbedoelde opmerkingen zo’n pijn?

Veel mensen willen troosten, maar weten niet goed hoe. Ze gebruiken standaardzinnen of proberen verklaringen en oplossingen te geven. Voor iemand die rouwt, voelt dit vaak alsof hun verdriet en angst niet wordt erkend. Ook in mijn omgeving werd vaak goedbedoeld advies gegeven. Vaak had ik de ruimte niet om hierop gepast te reageren, maar ik voelde me wel gekwetst. Soms kwam het over alsof mijn angst voor de toekomst er niet mocht zijn, of een nieuwe zwangerschap in de weg zou staan (en het dus mijn schuld was).

Ook al werden deze opmerkingen niet zo bedoeld, waren de intenties meestal goed en kwamen deze vanuit een plek van veel liefde en bezorgdheid. Toch raakten ze, keer op keer. Ik werd niet gezien, niet gehoord, had geen ruimte om mijn verdriet toe te laten en te tonen.

Veelvoorkomende opmerkingen die pijn doen

Sommige zinnen komen vaak terug en blijven lang hangen. Misschien herken je er een paar:

• “Je weet nu tenminste dat je zwanger kunt worden.”

• “Het was nog vroeg, dus het is niet zo erg.”

• “Je kunt gewoon opnieuw proberen.”

• “Alles gebeurt met een reden.”

• “Je bent nog jong, je hebt tijd.”

• “Misschien was het toch beter zo.”

• "Je kindje was gewoon niet sterk genoeg."

• "Probeer er niet teveel bij stil te staan, want stress is niet goed als je zwanger probeert te worden."

• "Het zal de truc zijn om hier niet teveel aan te denken als je opnieuw zwanger probeert te worden."

Hoewel deze opmerkingen vaak goed bedoeld zijn, kunnen ze voelen alsof je pijn niet serieus wordt genomen. Mijn ervaring zegt, maar dat is persoonlijk, dat vele mensen niet kunnen vatten wat het verlies van een kind betekent als ze het zelf niet hebben meegemaakt. Daarom doet lotgenotencontact zoveel deugd. Ook daar zijn ervaringen verschillend, dus niemand spreekt vanuit dezelfde beleving. Maar er is een gemeenschappelijk draagvlak.

Wat helpt wél?

Een van de belangrijkste dingen die je nodig hebt, is erkenning van je verdriet. Je hoeft geen oplossingen of verklaringen te horen. Een simpele “Ik zie dat je pijn hebt, het spijt me dat dit is gebeurd” kan al enorm helpen. Als je merkt dat opmerkingen je raken, kan het helpen om van tevoren te bedenken wat je wél wilt zeggen of hoe je je grenzen aan kunt geven.

Praktische manieren om te reageren

Je hoeft je niet te laten overweldigen door opmerkingen. Ook al is dat bij mij vaak wel gebeurd, zeker in het begin. Ik leerde gaandeweg hoe ik kon reageren. Hier zijn enkele manieren om ermee om te gaan:

1. Kort en duidelijk aangeven wat je nodig hebt

   • “Dank je, maar ik heb nu gewoon tijd nodig om te rouwen.”

   • "Ik zie dat je probeert mee te zoeken naar oplossingen en me probeert te helpen. Dat waardeer ik enorm. Ik denk alleen dat die oplossing niet zo goed bij mij past."

   • “Ik waardeer dat je probeert te helpen, maar ik heb nu vooral nood aan een luisterend oor.”

2. Grenzen aangeven zonder uitleg te geven

   • “Ik wil hier nu liever niet over praten. Bedankt dat je dat respecteert.”

3. Emoties benoemen

   • “Die opmerking doet me pijn. Ik wil liever dat we het bij luisteren houden.”

Het doel is niet om de ander te straffen, maar om jezelf te beschermen en je emotionele ruimte te bewaken. Op die manier creëren we meer begrip voor elkaar.

Zelfzorg en afstand nemen

Soms kan het nodig zijn om afstand te nemen van mensen die herhaaldelijk opmerkingen maken die je pijn doen. Dit kan bijvoorbeeld door gesprekken tijdelijk te vermijden, sociale media te pauzeren (zeker als er veel zwangerschapsaankondigingen passeren),

bepaalde onderwerpen niet te bespreken of alleen contact te hebben met mensen die eerder steun hebben geboden. Grenzen stellen is geen egoïsme. Het is een noodzakelijke vorm van zelfzorg tijdens rouw.

Tips voor vrienden en familie

Het kan ook helpen om deze blog te delen met mensen om je heen. Zo weten ze beter hoe ze je kunnen steunen:

• Luister eerst, voordat je spreekt. Een simpele “Het spijt me zo” en een vraag als “Hoe voel je je vandaag?” kan al veel betekenen. Dat woord 'vandaag' kan zo betekenisvol zijn, want rouw kan er elke seconde van elke dag anders uitzien. Erken dat.

• Vermijd verklaringen en oplossingen. Focus op empathie.

• Laat ruimte voor verdriet. Rouw kent geen vaste einddatum, dus forceer geen positiviteit.

• Luister naar de podcast van het Berrefonds. Zij maakten een waardevolle podcast voor vrienden en familie van ouders die een kind verloren. Zeker de moeite waard als je hen wil steunen in deze periode en toekomst (want rouwen om een kind eindigt meestal nooit).

Tot slot

Zwangerschapsverlies raakt diep. Goedbedoelde opmerkingen kunnen extra pijn veroorzaken, maar met duidelijke communicatie, het stellen van grenzen en het oefenen van zelfzorg kun je jezelf beschermen. Het belangrijkste is dat je verdriet erkend wordt en dat je de ruimte krijgt om te rouwen op jouw manier.

Wil je hierover graag in gesprek gaan? Heb je nood aan psychologische begeleiding? Neem dan gerust contact op. Dan plannen we samen een gesprek in.

Liefs,

Sien